forum En.

1. Is a plan, strategy, action, law or ozone? 

2. Who is suitable and who is responsible?

3. Climate Change - Reality or somewhere, something ...?! 

4. What after Copenhagen? 

5. How the media treat the topics of climate change and how are they justified? 

Нена Тасевска: Потребно е секако добро организиран план и строг закон ... најверојатно тоа само ќе влијае врз граѓаните и нивната свест

Зорица Илиева: Како и секоја сериозна држава и Македонија мора да има акционен план за справување со климатските промени. Искрено незнам дали имаме или не, но доколку нема тоа мора под итно да се направи, оосбено што последниве неколку месеци постојано се говори дека ќе бидеме цел на климатските промени.

Миро Колевски: Нашите закони за заштита се усогласени со оние на ЕУ, ама не се спроведуваат во 99 проценти. На прв поглед изгледа неважно, но има свое влијание дали ќе користиме 90 проценти биоразградливо средство за чистење или обично, дали ќе користиме платнена или најлон кеса, велосипед или автомобил итн. Буџетот не демонстрира свест за неопходната грижа за планетата. Инвестира во нови индустриски зони, но не и во колектор во Охрид.

Наташа Доковска: Одговорни сме сите ние...

Нена: Сите ние сме погодени сето тоа е приказано преку големите промени на времето, земјотреси, и разни други еколоски катастрофи. На сетоа тоа сме одговорни самите ние, само незнам до каде ке одиме и кога ке поцнеме да размислуваме сто мозе да ни се слуци....

Елеонора Попоска: Одговорни сме сите ние, а и погодени сме исто така сите ние...климатските промени не влијаат само на арктикот и поларните мецки. Влијаат на сите нас, повеке или помалку, сите ги цувствуваме. Кога секој од нас би влозил барем малку напор и размислуванје, би мозело многу да се влијае во позитивна смисла. Треба да се сетиме на тоа секој пат кога без врска ги оставаме светлата уклуцени, или водата да теце, или ке фрлиме губре на улица или пикавец низ прозор од кола...сите тие ситни и навидум безнацајни работи, кога секој од нас би внимавал на нив, би биле видливи промените.

Жарко Костовски: фрлањето на ѓубре од прозор и пикавец на улица е последица на нашата култура. Македонија е најголем емитор на стакленички гасови по глава на жител на Балканот. Тоа може да се спречи со штедење на енергија:

Кога користите ел. енергија бидете поефикасни. Коритете штедливи сијалици, исклучете ги уредите кога не ги користите, не го ставајте на станд бај, не ставај топла храна во фрижидерот и уште 100тина начини

Алија Ибуш: За Македонија опасноста, колку што слушам и читам, е уште поголема, со оглед на тоа што спаѓа во ризичната група земји, кои ќе бидат најмногу погодени од климатските промени. Според експертите, на оваа црна ранг-листа се наоѓаме на високото трето место, веднаш зад регионот на Сахара и островските земји. Освен поплави и земјотреси, во следните 7-10 години на Македонија и се закануваат и големи суши и глад, Затоа предлагам да се стори нешто, за потоа да не биде доцна?!

Ивица: Како “машинец - возилаш“ ги имам кај себе Службените весници на РМ, во кои се дадени Правилниците за узоз на нови и половни возила. Темава беше актуелна. Следејќи и што се случува на светската сцена, можам да направам споредба. Имено, хибридите стануваат се популарни, но концернот Рено - Нисан оди чекор подалеку. Нивните целосно електрични возила веќе од следната година ќе се возат во Израел, Данска, Португалија и Калифорнија [Л.А. конкретно], а во меѓувреме се повеќе разни познати градови, сојузни покраини, други држави и нивните електростопанственици склучуваат договори за развој на мрежите на постојки за напојување на истите возила. Тие возила немаат никаква емисија. А кај нас пак, се увезуваат возила кои задоволуваат ЕУРО 1 норма за максимална концентрација на отровите во издувните гасови, иако исполнетоста на таа норма е дискутабилна со оглед на истрошеноста на возилата. Ете ја сликата на свеста - Европа и светот со ЕУРО 6, хибриди и електрични возила, а ние со ЕУРО 1. Башка сите стари Застави, Лади и други...

Natasha Dokovska: All of us we are responsible...

Nena Tasevska: We are all affected by the big story is the change of weather, earthquakes, and various other environmental disasters. Of all that we are responsible for ourselves, just to know where you go, when you think ...

Eleonora Poposka: We are responsible for all of us, and we are also affected all of us ... climate change is not only affecting the Arctic and polar bear. Affect all of us, more or less, all feel it. When each of us would put a little effort and reflection, many could be affected in a positive sense. It should be remembered that every time we leave on no lights turned on, or flowing water, or throw garbage on the street or stub across a window of a car ... all these small and seemingly insignificant things, when each of us would take care of them would be visible changes.
Zarko Kostovski: throwing the garbage on the street and the stub across window is a consequence of our culture. Macedonia is the largest emitter of greenhouse gases per capita in the Balkans. It can be prevented by saving energy: 
When using electricity to be energy efficient. We should use saving light bulbs, unplug the device when not in use, do not put on standby tem, do not put hot food in the fridge and more others things.

Александра Радевска: Климатските промени се реалност која за зал се одразува на секој дел од насето зивеенје и тоа во последно време со се посериозни последици. Од промените на козата поради зголемено зраценје, преку нагли температурни промени и непрепознаванје на сезоните какви сто досега постоеле, па се до недостиг на основните зивотни ресурси како водата. Ако сите оние сто не се доволно запознаени со заканата се прасуваат дали моземе несто да направиме, повазното прасанје би било дали сакаме несто да направиме. Седнаа лидерите од светот на маса и заклуција дека мора несто да направиме(по кој знае кој пат). Дури тие смислуваат сто и како мозе подобро е народот да се фати за работа и да си ја спаси земјата.

Наташа Доковска: Јас се согласувам со Александра, но она за сто сакам сите погласно да размислуваме е како да го заститиме сопственото здравје и колку тоа е афектирано од климатските промени?

Наташа Доковска: Ако се суди според она сто се слуцувасе во Копенхаген и како резултирасе крајот на конференцијара, повеке од оцигледно е дека климатските промени и нивното влијание ке стасаат високо на светската агенда. Предвидуванјата дека и Македонија се наога во групата на земји кои сто ке бидат афектирани, дополнително остава простор за размислуванје сто мозе да (ни) се слуци. Но, она сто особено треба да не засега сите нас е влијанието на климатските промени врз здравјето...   

Јана Трајковска: Самите ние се жалиме на ненормалното време. Еден ден со 20 степени целзиусови, а веќе следниот температурата паѓа до 0 степени целзиусови. Но сме се запрашале ли со што дојде до таа промена? Се тоа е резултат на нашето не почитување на разните закони и прописи.

Нена Тасевска: Треба сериозно да се подигне еколоската свест кај граганите засто сите поцнаваме врз насето здравје да ги осекаме промените... Незнам дали некој се запрасал од повозрасните кога последен пат болниците и амбулантите биле толку полни и дали забелезале колку е поголем бројот на смртните слуцаи. Искрено највеке залам со се повеке од нас млади луге заболуваме од многу болести , а тие болести се само една голема казна на насата неодговорност ....

Маја:  Не треба многу да филозофираме, туку да прејдеме на акција, како на пример

1. Кога набавувате нови апарати за домаќинство, изберете ги оние што штедат енергија

Побарајте ја етикетата Energy Star на новите апарати и изберете ги најефикасните модели;

2. Не оставајте ги уредите на позицијата „standby"

Користете типки за вклучување или исклучување на самиот апарат. Телевизорот кој е вклучен 3 часа на ден, колку што во просек Европјаните дневно гледаат телевизиска програма, а преостанатото време се наоѓа во позиција „standby", троши 40% енергија во таа позиција;

3.Обложете ги бојлерите со топлинска изолација

Со оваа едноставна работа ќе ја намалите емисијата на јаглероден двооксид за 450 кг годишно. Ако го поставите регулаторот на топлина на најмногу 50°C можете да ја намалите за додатни 240 кг годишно;

4. Поттргнете ги фрижидерот и замрзнувачот

Неретко фрижидерите се поставени до шпорет или бојлер и затоа трошат повеќе енергија. На пример, ако се наоѓаат во визбена просторија, чија температура е 30-35ºC, ќе троши речиси двојно поголемо количество на енергија и ќе предизвика емисија на додатни 160 кг јаглероден двооксид годишно за фрижидер, односно 320 кг за замрнувач;

5. Редовно одмрзнувајте ги старите фрижидери и замрзнувачи

Уште подобро е да се заменат со понови модели кои имаат вградено автоматско одмрзнување и воопшто трошат двојно помалку енергија од своите претходници;

Aнастас: Во една прилика имав можност да разговарам со Германски научник, кој работи во институт кој ги иследува причините за климатските промени.При што сееуште не е докажано со сигурност дека емисијата на гасови влијае на климатските промени,односно морските површини ги собираат сите штетни гасови, додека затоплувањето се должи на природниот процес на промена на климата. Дури и да не е така (односно да влијаееме побрзо да се одвиваaт тие промени) Балканот не е во опасност затоа што заледувањето пред 10000 годино било до Дунав, на овие простори од секогаш имало живот.

Alexandra Radevska: Climate change is unfortunately a reality that affects every part of our life and it has recently been with serious consequences. The changes due to increased radiation Goat by sudden temperature changes and non identification the seasons as they have existed, to a lack of basic resources like water. If all those who are not familiar with the threat we are wondering whether to do around here, more important question would be whether we want to do something. They sat the world leaders at the table and concluded that he must do something (by which time who knows). Even those politicians making up what and how to do, it is better to catch people for work and to save the country.
Natasha Dokovska: I agree with Alexandra, but I want all of us louder to talk about the protection of our own health and how it is affect from climate change? 
Natasha Dokovska: If it is judged according to what happened in Copenhagen and end result of conference more than obvious is that climate changes and their impact will reach high on the global agenda. Prediction that Macedonia is the group of countries that will be affected, leave extra space for reflection that can (s) occurred. But what in particular should not all of us now are the impact of climate change on health.
Jana Trajkovska: We appeal to extreme weather. We have one A day with 20 degrees Celsius, and the next the temperature falls to 0 degrees Celsius. But we wondered which came to that change? All this is due to our non respecting various laws and regulations. 
Nena Tasevska: You need to seriously raise environmental awareness among citizens because all of us we start to feel the consequences on our Health.... I do not know if anyone asked when the last time the hospitals were so full and are seen as a greater number of deaths. Most sincerely regret that more of us young people develop many diseases, and these diseases are a major penalty for our irresponsibility...

Maya: I do not have much to philosophize, but to take action, such as: 
1st When you purchase new household appliances, select those that save energy 
Look for Energy Star label on new appliances and select the most efficient models; 
2nd Do not leave the device's position "standby" 
Use key for inclusion or exclusion of the apparatus. TV that included 3 hours a day, as Europeans on average daily viewing TV program, and the remaining time is in position "standby", spends 40% of energy in that position; 
3. Coat the boiler with thermal insulation! 
With this simple operation will reduce the emission of carbon dioxide 450 kg per year. If you set the heat regulator for up to 50 ° C can reduce the additional 240 kg per year; 
4th Drag up the fridge and freezer 
Refrigerators are often set up stove or heater, and therefore consume more energy. For example, if you are in vault room whose temperature is 30-35 º C, will spend nearly twice as large amounts of energy and will cause the emission of an additional 160 kg of carbon dioxide a year for the refrigerator, i.e. 320 kg for freezer; 
5th Regularly defrost the old refrigerators and freezers 
Better yet is to be replaced with newer models have built-in automatic defrosting, and generally spend twice as less energy than their predecessors; 
Anastas: On one occasion I had the opportunity to speak to the German scientist who works in the institute where they make researches for the reasons for climate changes. He explain me that is not proven with certainty that emissions affecting climate change, i.e. sea surface to collect all the harmful gases while the warming is due to the natural process of climate change. Even if it is not so (i.e. if the influenced is quickly to these changes) the Balkans is not in danger because icing before 10, 000 year was to the Danube, in this region has always had a life.

Мими Биланова: Неуспехот на Самитот во Копенхаген опоменува дека во наредниот период треба да биде многу попретпазливи во однос на прашањата поврзани со климатските промени. Да не се лажеме, никој не е имун, па ниту ние! Затоа предлагам да почнеме гласно да размилсуваме и да превземама акции за влијанието врз промените да биде што помало!

Зоран: Потребна ни е мобилизација на цела држава - институции, организации и поединци. Она што е најважно неопходна е целосна примена на донесените закони за животна средина и јакнење на институционалните и човечките капацитети. Мора да ја озелениме економијата и тоа преку: изградба на нови капацитети за обновливи извори на енергија, pреку штедење енергија и поголема енергетска ефикасност во градежништвото, но и преку производство на здрава храна.

Агнезa: Република Македонија е во зоната каде се очекува климатските промени да бидат со катастрофални последици по вкупното жувеење па оттаму Самитот во Копенхаген и за нас претставува големо разочарување...

Вили Зрзановски: Ништо!!! Ќе чекаме некој нов самит и ќе се молиме на бога да не ни се случуваат поплави, одрони, лизгање на земјиштето...А тие, функционерите само нека мислат на самити и трошење пари! Досега ама баш никој нема понудено стратегија за справување со климатските промени, барем не кај нас во Македонија...

Mimi Bilanova: The failure of the Copenhagen summit warns that in the next period should be very attentive regarding issues related to climate change. Do not lied, no one is immune, so we no! Therefore I suggest starting loudly thinking and taking actions that the impact from the changes to be smaller! 

Наташа Доковска: За жал новинарите во Македонија многу малку или речиси воопшто не ја третираат оваа проблематика, со образложение дека политиката е топ тема кај нас...Ако се погледне во агендата на странските медиуми, речиси и да нема весник кој барем 2-3 пати неделно говори на оваа темаа. Мораме да работиме на едукација на новинарите за оваа проблематика, кои не само што ќе знаат да ја напишат приказната, туку ќе знаат ии да му ја продадат приказната на уредникот.

Маја Во целост се согласувам со Наташа дека новинарите кај нас не се доволно едуцирани за оваа проблематика и предлагам да се направат повеќе тренинзи за новинарите, да се поканата странски предавачи и што  е можеби најважно да се појават специјализирани весници или емисии на кои таргет ќе им биде токму оваа тема...

Весна Стојановска: Жал ми  ешто морам ова да го кажам, ама Македонија е еколошки неосвестена...Новинарите колку и да пишуваат, некој треба да ги чита, а ние немаме ниту читатели...Веројатно  е потребно прво да ги освестиме граѓаните, а потоа тие самите ќе бараат четива за климатските промени.

Мирче Иванов:  Далеку сме ние од еколошко новинарство...

Филип Спировски: Во Македонија егзистира канцеларија на Меѓународната федерација на новинари енвироменталисти, и ние се обидуваме да ги едуцираме младите новинари, досгеа сме одржале повеќе тренинзи, имаме издадено и соодветна литература, но со флуктрацијата на кадрите во медиумите само што некој новинар ќе го обучиме, тој ќе се префрли во друг сектор...Е тука нема решение...Се согласувам дека пред се е потребно да ги освестиме граѓаните, но тоа повторно само преку едуцирани новинари кои преку своите текстови/прилози ќе го освестуваат населението.

Марија Лозанова: Дефинитивно е потребна едукација за новинарите!   

Мусо: Македонија – односно македонските медиуми (претежно) и политичарите (апсолутно сите) се “еколошки“ неписмени. 

Natasha Dokovska: Unfortunately journalists in Macedonia very little or almost not treat this issue, arguing that politics is the top issue for us ... If you look at the agenda of the foreign media, almost no newspaper which at least 2-3 times weekly speeches on the subject. We must work to educate journalists on this issue, which will not only know how to write the story, but to know how to sell the story to the editor. 

Maya: I’m completely agree with Natasha that journalists here are not educated about this issue and propose to do more training for journalists, to the invitation of foreign lecturers and, perhaps most importantly appear specialized newspapers or TV shows that target will be precisely this topic ... 

Vesna Stojanovska  I'm sorry I have to say this but in Macedonia, but Macedonia is ... environmentally non aware, The  journalists how to write, it is needs somebody to read, but we have no readers ... Probably need first to become aware citizens, and then they themselves will require read for climate change. 
Mirce Ivanov: We are far from ecologically reports... 
Philip Spirovski: Macedonia existing office of the International Federation of Environmental Journalists and we are trying to educate young journalists, we held more training, we have drawn the appropriate literature, but with the fluctuation in the media only as a journalist to train he will be transferred to another sector ... is there no solution ... I agree that above all necessary is to become aware citizens, but again only by trained journalists who through their texts / articles will be coming to aware the citizens.. 

Maria Lozanova: Definitely need education for journalists! 

Musso: In Macedonia - Macedonian media and the politicians (absolutely all) are "ecological" illiterate.